Autore: Edi Kela
KUR SHKOLLA NUK E MBRON FËMIJËN, KU DUHET TË KËRKOJMË MBROJTJE?
Sot dëgjova një histori që nuk duhet të na lërë indiferentë. Bëhet fjalë për një nënë, fëmija i së cilës është viktimë e bullizmit të rëndë nga bashkëmoshatarët. Ajo ka kërkuar ndihmë nga mësimdhënësit dhe drejtoria e shkollës, si dhe ka biseduar me prindërit e fëmijëve që e keqtrajtojnë fëmijën e saj. Është përpjekur në çdo mënyrë për ta mbrojtur. Por, dhuna vazhdon. Dhe fëmija vazhdon të vuajë.
Dhe tani dua të shtroj një pyetje:
Kush e mbron fëmijën kur ata që kanë për detyrë ta mbrojnë nuk ndërmarrin asgjë?
Ky nuk është një rast i izoluar. Gjithnjë e më shpesh dëgjojmë për fëmijë që përballen me bullizëm, poshtërim, frikësim dhe keqtrajtim psikologjik nga bashkëmoshatarët. Por, ekziston edhe një dukuri tjetër po aq shqetësuese: mësimdhënës që u drejtohen nxënësve me fjalë fyese si „gomar“, „trung“, „i çmendur“.
Le të jemi të qartë: mësimdhënësi nuk duhet të jetë personi nga i cili fëmija ka frikë.
Autoriteti nuk ndërtohet me fyerje. Respekti nuk imponohet përmes poshtërimit. Disiplina nuk vendoset duke cenuar dinjitetin e fëmijës.
Dhe jo, nuk mjafton të themi se fajin e kanë prindërit, sepse nuk i kanë edukuar fëmijët e tyre. Shkolla nuk është vetëm një institucion ku zhvillohet mësimi. Ajo është institucion edukativo-arsimor. Nëse fëmija vjen me vlera ende të paformuara sa duhet, pikërisht shkolla duhet të ndihmojë në formimin dhe zhvillimin e tyre. Nëse fëmija ka probleme në sjellje, mësimdhënësi duhet të dijë si të veprojë. Kjo është përgjegjësi profesionale.
Pyes veten se sa fëmijë shkojnë çdo ditë në shkollë me frikë në zemër. Sa fëmijë heshtin sepse kanë frikë se askush nuk do t’u besojë. Sa prindër mendojnë netëve se si ta mbrojnë fëmijën e tyre, ndërsa mëngjesin e ardhshëm detyrohen ta dërgojnë përsëri në një mjedis ku ai nuk ndihet i sigurt.
Dhe më e frikshmja është se ndonjëherë fëmija nuk e humb vetëm dëshirën për të mësuar. Ai humb besimin tek të rriturit. Tek mësimdhënësit. Tek institucionet. Tek njerëzit prej të cilëve ka pritur ndihmë.
FËMIJA NUK DUHET TË MËSOHET ME DHUNËN. TË RRITURIT E KANË PËR DETYRË TA PARANDALOJNË ATË!
Dikur, shkollat e Strugës ishin krenaria e qytetit. Nuk duhet të lejojmë që besimi në to të shndërrohet në frikë dhe zhgënjim. Nuk duhet të lejojmë që prindërit të pyesin veten nëse fëmija i tyre do të jetë i sigurt pas dyerve të shkollës.
Mirënjohje dhe respekt për të gjithë mësimdhënësit që, me profesionalizëm, përkushtim dhe humanizëm, e justifikojnë besimin që u është dhënë. Por, respekti për këtë profesion nuk duhet të shërbejë si mburojë pas së cilës fshihen sjelljet e papërgjegjshme dhe joprofesionale.
Prandaj kërkoj:
🔴 Nga drejtoritë e shkollave: të heqin dorë nga trajtimi vetëm formal i rasteve dhe të sigurojnë mbrojtje të vërtetë për çdo fëmijë.
🔴 Nga Komuna e Strugës: të vendosë mbikëqyrje më serioze mbi punën e shkollave, në kuadër të kompetencave të saj.
🔴 Nga institucionet kompetente të arsimit: kontroll të rregullt dhe të pavarur të sjelljes profesionale dhe etike të mësimdhënësve, si dhe trajtim efikas të çdo ankese.
🔴 Nga të gjitha shkollat: tolerancë zero ndaj bullizmit, fyerjeve, poshtërimit dhe keqtrajtimit psikologjik.
🔴 Nga institucionet: përgjegjësi jo vetëm për atë që ushtron dhunë, por edhe për secilin që ka qenë në dijeni për të dhe me vetëdije nuk ka vepruar, brenda kompetencave dhe përgjegjësive të tij.
Nuk kam ndonjë funksion përmes të cilit mund t’i ndryshoj e vetme këto gjëra. Por, kam të drejtën dhe detyrimin të flas kur konsideroj se diçka seriozisht nuk është në rregull.
Prandaj, kjo le të jetë një thirrje publike drejtuar të gjitha institucioneve kompetente: MOS PRISNI TË NDODHË DIÇKA E PARIPARUESHME QË TË FILLONI TË REAGONI!
Ndërsa ju, prindër: mos heshtni. Raportoni rastet. Kërkoni përgjigje me shkrim. Këmbëngulni për mbrojtje. Asnjë fëmijë nuk duhet të përballet i vetëm me dhunën.
Dhe në fund, dua të them diçka që duhet të jetë parimi themelor i çdo shkolle:
NUK ËSHTË MË E RËNDËSISHME SA MËSIME DO TË MËSOJË NJË FËMIJË NË SHKOLLË, POR EDHE NËSE DO TË DALË PREJ SAJ ME DINJITETIN, VETËRESPEKTIN DHE BESIMIN TEK NJERËZIT TË PAPREKUR.
Sepse notat mund të përmirësohen. Mësimet e humbura mund të kompensohen. Por, pasojat e traumave të fëmijërisë mund të zgjasin me vite.
FËMIJËT NUK JANË NUMRA NË DITAR. ATA JANË PËRGJEGJËSIA JONË MË E MADHE.
———————————————————-
КОГА УЧИЛИШТЕТО НЕ ГО ШТИТИ ДЕТЕТО, КАДЕ ДА БАРАМЕ ЗАШТИТА?
Денес слушнав приказна која не смее да нè остави рамнодушни. Мајка чие дете е жртва на сериозно врсничко насилство. Побарала помош од наставниците, од училишната управа, разговарала со родителите на децата што го малтретираат нејзиното дете. Се обидела на сите начини да го заштити. Но, насилството продолжува. А детето продолжува да страда.
И сега сакам да поставам едно прашање:
Кој го штити детето кога оние што се должни да го штитат не преземаат ништо?
Ова не е изолиран случај. Сè почесто слушаме за деца кои се изложени на врсничко насилство, понижување, заплашување и психолошко малтретирање. Но, постои и една друга појава која е подеднакво загрижувачка: наставници кои на учениците им се обраќаат со зборови како „магаре“, „труп“, „ненормален“.
Да бидеме јасни: наставникот не смее да биде насилникот од кој детето треба да се плаши.
Авторитетот не се гради со навреди. Почитта не се изнудува со понижување. Дисциплината не се воспоставува со повредување на детското достоинство.
И не, не е доволно да кажеме дека родителите се виновни затоа што не ги воспитале децата. Училиштето не е само институција во која се предаваат лекции. Тоа е воспитно-образовна институција. Ако детето доаѓа со недоволно изградени вредности, токму училиштето треба да помогне во нивното градење. Ако детето има проблем во однесувањето, наставникот треба да знае како да постапи. Тоа е професионална одговорност.
Се прашувам колку деца секојдневно одат на училиште со страв во себе. Колку деца молчат затоа што се плашат дека никој нема да им поверува. Колку родители ноќе размислуваат како да го заштитат своето дете, а следното утро повторно го испраќаат во средина во која тоа не се чувствува безбедно.
И најстрашното е што понекогаш детето не ја губи само желбата за учење. Ја губи довербата во возрасните. Во наставниците. Во институциите. Во луѓето од кои очекувало помош.
ДЕТЕТО НЕ Е ДОЛЖНО ДА СЕ НАВИКНЕ НА НАСИЛСТВОТО. ВОЗРАСНИТЕ СЕ ДОЛЖНИ ДА ГО СПРЕЧАТ!
Училиштата во Струга некогаш беа гордост на градот. Не смееме да дозволиме довербата во нив да се претвори во страв и разочарување. Не смееме да дозволиме родителите да се прашуваат дали нивното дете ќе биде безбедно зад училишните врати.
Секоја чест на наставниците кои со професионалност, посветеност и човечност ја оправдуваат довербата што им е дадена. Но, почитта кон професијата не смее да биде штит зад кој ќе се сокриваат несовесното однесување и непрофесионалноста.
Затоа барам:
🔴 Од училишните управи: да престанат со формалното постапување и да обезбедат вистинска заштита на секое дете.
🔴 Од Општина Струга: да воспостави посериозен надзор врз работата на училиштата во рамките на своите надлежности.
🔴 Од надлежните образовни институции: редовна и независна контрола на професионалното и етичкото однесување на наставниците, како и ефикасно постапување по секоја пријава.
🔴 Од сите училишта: нулта толеранција за врсничко насилство, навредување, понижување и психолошко малтретирање.
🔴 Од институциите: одговорност не само за оној што врши насилство, туку и за секој што знаел за него, а свесно не постапил во рамките на својата надлежност.
Немам функција со која можам сама да ги променам работите. Но, имам право и обврска да зборувам кога сметам дека нешто сериозно не е во ред.
Затоа ова нека биде јавен повик до сите надлежни институции: НЕ ЧЕКАЈТЕ ДА СЕ СЛУЧИ НЕШТО НЕПОПРАВЛИВО ЗА ДА ПОЧНЕТЕ ДА РЕАГИРАТЕ!
А до родителите: не молчете. Пријавувајте. Барајте писмени одговори. Инсистирајте на заштита. Ниту едно дете не треба само да се бори против насилството.
И за крај, сакам да кажам нешто што би требало да биде основно начело на секое училиште:
НЕ Е НАЈВАЖНО КОЛКУ ЛЕКЦИИ ЌЕ НАУЧИ ЕДНО ДЕТЕ ВО УЧИЛИШТЕТО, ТУКУ И ДАЛИ ОД ТАМУ ЌЕ ИЗЛЕЗЕ СОЧУВАНО ВО СВОЕТО ДОСТОИНСТВО, САМОПОЧИТ И ДОВЕРБА ВО ЛУЃЕТО.
Зашто, оценките можат да се поправат. Пропуштените лекции можат да се надоместат. Но, последиците од детските трауми можат да останат со години.
Децата не се бројки во дневникот. Тие се нашата најголема одговорност.
